چرا اروپا بازار فولاد ایران را ترک کرد؟
عصراقتصاد: اسفندماه سال گذشته رئیسجمهور آمریکا خبر اعمال تعرفههای فولاد و آلومینیوم را برای اتحادیه اروپا، کانادا و مکزیک اعلام کرد و آشفتگی بازارهای مالی را رقم زد.
به گفته ویلبر رأس، وزیر بازرگانی ایالاتمتحده آمریکا، این تعرفهها باهدف حمایت از صنعت فولاد امریکا در رقابت با رقبای خارجی و همچنین حمایت از تولیدکنندگان داخلی و دولت ترامپ بر روی واردات فولاد ۲۵ درصد و روی واردات آلومینیوم ۱۰ درصد تعرفه اعمال خواهد کرد.
در پی این تصمیم، شاخص سهام S&P حدود ۷۰ درصد ریزش کرد. (این شاخص عملکرد شرکتهای فعال در بازار سرمایه را بررسی میکند). غولهای آمریکایی بوئینگ و کاترپیلار نیز از این قاعده مستثنا نبوده و با سقوط ارزش سهام خود مواجه شدند.
از سوی دیگر، برخی کشورها ازجمله کانادا بهعنوان بزرگترین صادرکننده فولاد به امریکا در مقابل تصمیم امریکا مبنی بر اعمال تعرفههای فولاد و آلومینیوم، اعلام تلافی کرده و گفتهاند تعرفههایی بر روی واردات محصول به امریکا وضع خواهند کرد.
جنگ تجاری که امریکا بهنوعی با اروپا آغاز کرده است، علاوه بر تأثیرات قابلتوجه بر قدرت رقابت صنایع مصرفکننده فولاد، افزایش قیمت برای مصرفکننده و کاهش رشد اقتصادی امریکا، میتواند تهدیدی برای رشد اقتصادی جهان نیز باشد.
از طرفی با خروج امریکا از برجام، باوجوداینکه در ابتدا بازگشت تحریمهای یکجانبه این کشور علیه ایران، به مذاق شرکتهای بزرگ اروپایی که دو سال اخیر قراردادهایی به ارزش چندین میلیارد دلار با ایران منعقد کردهاند خوش نیامد، اما برخی از این شرکتها به دلیل نگرانی از تحریمهای امریکا و مواجهشدن با جریمههای سنگین احتمالی و… ساز جدایی کوک کرده و بهتبع آن مبادلات و مراودات اقتصادی کشور را تحت تأثیر قرار دادهاند.
بر همین اساس، مدیر بخش فاینانس شرکت اتوتک، اردیبهشت سال جاری اعلام کرد که به دلیل اعمال تحریمهای آمریکا، دریافت سفارش از ایران را کاهش خواهد داد.
شرکت ایتالیایی دنیلی نیز اعلام کرد تلاش برای یافتن تأمینکننده مالی برای سفارشهای ۱.۵ میلیارد یورویی که در ایران برندهشده است را متوقف کرده است.
از جنگ تجاری امریکا با اتحادیه اروپا درس بگیریم
امیرحسین کاوه، دبیر سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی در این خصوص به خبرنگار عصر اقتصاد گفت: باید از جنگ تجاری امریکا با اروپا درسهایی بگیریم که متأسفانه تا این لحظه در ایران به آنها توجه کافی نشده است.
کاوه ادامه داد: میانگین تعرفههای گمرکی کشور ۲۵ درصد است. این وضعیت زمانی بغرنج میشود که در خصوص واردات مواد اولیه نیز بین ۱۰ تا ۲۵ درصد تعرفه اعمال میشود.
بنابراین اولین درسی که باید گرفت این است که متوجه باشیم، اعمال تعرفه ۱۰ و ۲۵ درصدی رقم بسیار بالایی برای مبادلات تجاری است و عاملی برای جنگ تجاری محسوب میشود.
دبیر سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی افزود: مسئولان سازمان توسعه تجارت و وزارت صنعت، معدن و تجارت باید به این موضوع پی ببرند که وضع تعرفههای بالا میتواند مشکلات عدیدهای در حوزه مبادلات خارجی و تجارت بینالمللی ایجاد نماید.
وی در ادامه گفت: با توجه به اینکه با کمبود مواد اولیه در داخل مواجه و مجبور به واردات هستیم، مسئولان باید تعرفههای مواد اولیه که باعث خود تحریمی داخلی شده را کاهش دهند.
تعرفههای امریکا، تأثیری بر فولاد کشور ندارد
کاوه در رابطه با میزان اثرگذاری تصمیم امریکا مبنی بر اعمال تعرفههای آلومینیوم و فولاد برای کشورهای اروپایی بر بخش فولاد کشور گفت: به دلیل اینکه در این زمینه مبادلاتی با امریکا نداریم، از بابت جنگ تجاری امریکا و اروپا نگرانی وجود ندارد و آسیبی به حوزه فولاد کشور وارد نخواهد شد.
وی با اشاره به خروج شرکتهای اروپایی از برجام پس از خروج امریکا گفت: طبیعتاً شرکتهای اروپایی برای تصمیمگیری، وضعیت معاملات تجاری خود را در نظر میگیرند. در حال حاضر حجم معاملاتی که با ایران دارند در مقابل امریکا بسیار ناچیز است؛ بنابراین با ماندن در ایران، خود را در معرض خطر قرار نمیدهند.
دبیر سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی بابیان اینکه صرفاً بهعنوان حمایت از شرکتهای تولیدکننده که اکثر آنها نیز دولتی و بالادستی هستند، تعرفههایی وضع میکنیم که باعث گرانی در داخل میشود گفت: درسهایی که از این اتفاق میتوانیم بگیریم، مهمتر از هر چیز دیگر است. باید بدانیم افزایش تعرفهها درزمانی اتفاق میافتد که قصد جنگ با یک کشور را داشته باشیم.
وی ادامه داد: تعرفههایی که آمریکا برای فولاد و آلومینیوم گذاشته است، موجبات نارضایتی صنایع پاییندستی و گرانی در امریکا را فراهم آورده و دولت امریکا را تحتفشار قرار داده است.
کاوه با تأکید بر اینکه این اتفاق سبب از دست رفتن اشتغال در صنایع پاییندستی میشود گفت: باید از این تجارب استفاده کرد و تصمیماتی از این قبیل را در کشور اتخاذ نکنیم؛ که البته متأسفانه بهوفور، بدون هدف و بدون امتیاز گیری برای محصولاتمان تعرفه میبندیم.
چالش تحریمها فرصتی برای توسعه صادرات
وی با اشاره به خودکفایی تولید فولاد در کشور گفت: شرکتهای بالادستی در تبلیغات خود اعلام کردهاند که بیش از ۹۲ درصد محصولات و مواد اولیه تولید فولاد، داخلی است. بر همین اساس هیچگونه نگرانی از بابت تحریم نداریم و این تحریمها باعث گرانی فولاد در ایران نخواهد شد، بلکه باید باعث ارزانی شود چراکه متأسفانه در حال حاضر ما صادرکننده فولاد خام هستیم اما واردکننده محصولات فولادی هستیم.
این فعال صنفی تأکید کرد: باید از فرصت تحریم استفاده و فولاد خام را به محصولات موردنیاز کشور تبدیل کنیم؛ در چنین شرایطی میتوانیم علاوه بر پاسخ به نیاز داخلی، محصولات فولادی را نیز باارزش افزوده بالاتر صادر کنیم.
از خود تحریمیها و قوانین داخلی بیشتر ضربه میخوریم
دبیر سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی، بابیان اینکه شرکتها از قوانین و مقررات ناقص داخلی بیش از تحریمها ضربه میخورند، گفت: یکی از مسائل مهم قوانین تأمین اجتماعی است. طبق قوانینی که تأمین اجتماعی اجرا میکند، شرکتها با نیروی کار بالارو به تعطیلی گذاشتهاند و دولت بهجای رسیدگی به این بخش به دنبال تقویت کارگاههایی با نیروی کار کم تعداد است که به معضل بزرگی برای تولیدکنندگان تبدیلشده است.
وی تصریح کرد: کارشناسان این سازمان حکمهای ناحقی برای تولیدکننده در نظر گرفته و آنها را برای احقاق حقوق ازدسترفتهشان به دیوان عدالت ارجاع میدهند، این خودتحریمیها و قوانین ناقص به تولیدکنندگان آسیبزده و موجبات بسته شدن کارخانههای را نیز فراهم میآورد.
مراقب ایجاد ظرفیت مازاد باشیم
کاوه در پایان در رابطه با وضعیت تولید فولاد در کشور مطابق با برنامه سند چشمانداز گفت: در حال حاضر ظرفیت تولید فولاد ۳۲ میلیون تن است و فاصله زیادی با ۵۵ میلیون تن سند چشمانداز نداریم، اما نباید از این موضوع غافل شویم و اشتباهی که برخی صنایع مانند سرامیک، فرش ماشینی و… در ایجاد ظرفیت مازاد مرتکب شدند را تکرار نکنیم و به سمت تقویت صنایع و صادرات محصولات تکمیلی گام برداریم.