گزارشگر فولاد
رصدها و شنیده های بازار حکایت از بهبود تقاضا در سه روز ابتدایی هفته جاری داشت؛ این وضعیت در کنار سیگنال‌های مثبت مخابره شده از بازارهای جهانی همراه با افزایش نرخ شمش حوزه القایی در روز گذشته، می توانست فرصت مناسبی برای موج سازی و القای پالس افزایش نرخ حوزه نورد به بازار تقاضا باشد؛ اما فرصت محدود در ده روز آخر فعالیت رسمی بازار فولاد و نیاز مبرم به نقدینگی در اکثر واحدهای تولیدی برای پرداخت پاداش های پایان سال و تسویه برخی معوقات؛ مجال تعریف سناریوی جدید برای بازارسازی پایان سال را نداد و بطوریکه در لایه‌های مختلف زنجیره تامین‌ دیده میشود؛ تمرکز این واحدها فعلا معطوف جمع آوری نقدینگی بیشتر از طریق جذب تقاضاهای دست به نقد باقی مانده در این روزهای باقیمانده پایان سال است؛ کما اینکه شاهد هستیم علیرغم افزایش حدود ۱۰ الی ۲۰ تومانی شمش القایی در برخی از مبادی این حوزه و در روز گذشته؛ تعداد معدودی از مبادی حوزه نورد بدون توجه به این موضوع با کاهش قیمت سعی در جذب تقاضای بیشتر داشتند و این موضوع به روشنی نشان از تلاش این مبادی در جمع آوری نقدینگی تا قبل از تعطیلات ۱۵ الی ۲۰ روزه پیش روی بازار دارد.

امروز تقاضا اندکی ضعیف تر از سه روز گذشته رصد شد اما این به معنای عدم وجود تقاضای پایان سال نیست، چراکه با خروج مقادیر زیادی از سرمایه‌ ها از بازار داخلی مقاطع طویل فولادی؛ بازار رفته رفته و به خصوص در دو سال اخیر کوچک و کوچکتر شده بطوریکه حجم کلی ظرفیت ذخیره‌سازی انبارهای فعال کنونی هم در بهترین حالت پذیرش نرخهای جذاب، فوق‌العاده کاهش پیدا کرده و آنطور که از رفتار فعالان بازار دیده می شود؛ حتی در مواقع هیجانی و در اوج التهابات بازار هم بیشترین زمان پایداری التهاب فراتر از سه الی پنج روز نبوده است که این موضوع به روشنی نشان از محدود شدن بیش از پیش ظرفیت پذیرش تقاضای بازار داخلی در این حوزه و به خصوص حوزه‌های مرتبط با ساخت و ساز دارد.

در حال حاضر تمرکز دولت بیشتر بر روی توسعه و صادرات محصولات نیمه ساخته شده قرار داشته؛ و بطوریکه دیده میشود توجه به محصولات نهایی چه از لحاظ توسعه چه از لحاظ بسترسازی برای بازارهای داخلی و یا حتی صادراتی در خصوص این لایه ها هنوز مغفول مانده است.

در بحث بازار داخلی مشکل اصلی عدم توجه ویژه به توسعه زیرساخت‌های عمرانی کشور که با نگاه به بخش های خصوصی است؛ هنوز لاینحل باقی مانده و همچنان فکری اساسی به حال آن نشده و فقط صورت مسئله از شکلی به شکل دیگر تغییر می نماید؛ بطوریکه در تازه‌ترین اقدام دولت با موافقت با افزایش مجددسودهای بانکی؛عملا سرمایه های سرگردان وبلاتکلیف بازار را به جای هدایت به حوزه های سرمایه‌ پذیر ارزش آفرین وبه خصوص ساخت و ساز، مجددا به بانکها و سودهای بدون پشتوانه بازگرداند.

در خصوص بازارهای صادراتی، برخی از کارشناسان معتقد به ماهیت مزیت رقابتی موجود در حوزه‌های خام فروشی و یا صادرات محصولات نیمه ساخته شده برای فولادسازان ایران به نسبت سایر عرضه‌کنندگان بین‌المللی هستند؛ غافل از اینکه هر پتانسیل رقابتی را نمی توان یک مزیت ارزش آفرین به شمار آورد؛ و یا به عبارت دیگر مسابقه خام فروشی در بازارهای بین‌المللی و یا شکل نسبتا کامل تری از آن تحت عنوان صادرات محصولات نیمه ساخته شده؛ نمی تواند به عنوان یک مزیت ارزش آفرین محسوب گردد؛ به خصوص اینکه پرچمدار این نوع فعالیتها یا همان کشور چین هم در نهایت به این نتیجه رسیده که میبایست با کاهش خام فروشی؛ تمرکز خود را بیشتر معطوف حوزه‌های با ارزش‌افزوده آفرینی بیشتر نماید و لذا در تازه‌ترین اقدامات به کاهش گام به گام و مرحله به مرحله ظرفیت‌های تولید فولاد خام خود مبادرت نموده است؛ از طرفی برخی از کارشناسان معتقدند، تهدید اخیر ترامپ مبنی بر افزایش تعرفه واردات فولاد، در نهایت منجر به جنگ تعرفه‌ای جهانی و کاهش واردات کشورهای مختلف خواهد شد؛ که نتیجه آن ممکن است به افزایش حجم عرضه های بین‌المللی و در نهایت به رقابت منفی در این حوزه منجر گردد که بطور حتم برای فولادسازان ایرانی فعال در حوزه‌های صادراتی یک امتیاز منفی در ابعاد مختلف محسوب خواهد شد.

این در حالی است که بنا بر گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد کشور، در حوزه صادرات محصولات نهایی امسال ۲۵ درصد کاهش به نسبت سال گذشته اعلام شده است که این موضوع نشان از توجه تک بعدی دولت به حوزه خام فروشی دارد و به جای توسعه بیشتر لایه‌های ابتدایی و کشف معادن بیشتر برای صادرات با حداقل ارزش افزوده؛ حکایتی شبیه به حوزه صادرات نفت خام؛ میبایست فکری به حال توسعه و تکمیل لایه‌های پایینی ارزش ‌افزوده آور در زنجیره تأمین گردد.

اصفهانی – گزارشگر فولاد

۹۶/۱۲/۱۵